Werkvorm: Blinde Kelner

Werkvorm: De blinde kelner

Werkvorm: De blinde kelner

 

Type activiteit Activerende oefening
Deelnemers 6 – 60
Benodigde tijd 30 minuten
Hoofdthema’s Samenwerken, communicatie, leiderschap

 

Overzicht

De teams, bestaande uit 6 personen, moeten erin slagen om een wijnfles te vinden, te ontkurken en de wijn in te schenken in een wijnglas. De teamleden moeten allemaal even veel bijdragen en mogen niet meer dan één element van de opdracht uitvoeren. Minimaal vijf teamleden moeten geblinddoekt zijn.

Voorbereiding

Geen specifieke voorbereiding noodzakelijk

Benodigdheden

  • 1 fles wijn per team
  • 1 wijnglas per team
  • 5 blinddoeken per team
  • 1 kurkentrekker per team
  • Eventueel een beloning voor het winnende team

Aan de slag

  • Introduceer de werkvorm als een luchtige activiteit die helpt bij de verbetering van de communicatie binnen teams.
  • Verdeel de groep in teams van 6 personen en laat elk team een leider kiezen.
  • Verdeel de blinddoeken onder de teams. Laat alle teamleden een blinddoek voordoen, met uitzondering van de teamleider.
  • Vraag de teamleider op een stoel te gaan zitten in de buurt van zijn/haar team. De teamleider moet op zijn/haar handen gaan zitten.
  • Plaats nu voor elk team een fles wijn, een wijnglas en een kurkentrekker en de zaal. Zorg er voor dat de fles en het glas dusdanig staan dat ze niet gemakkelijk kunnen vallen of breken. (dit kan bijvoorbeeld door ze op de grond of tegen de muur of in het midden van een tafel te plaatsen).adult, alcohol, blur
  • Vertel nu de deelnemers dat zij per team een fles wijn, een wijnglas en de kurkentrekker moeten vinden. Daarnaast moeten ze de wijnfles openen en voor hun leider een glaasje wijn inschenken.
  • Voor de deelnemers gelden de volgende regels:
  • De teamleider mag zich niet van zijn/haar positie verplaatsen en zijn/haar handen niet gebruiken
  • Een teamlid mag niet meer dan één taak uitvoeren (taken volgen hieronder)
  • Geblindeerde teamleden mogen alleen hun schrijfhand gebruiken, de andere hand moet op de rug geplaatst worden tijdens de oefening.
  • Taken:
    1. Vind de fles en breng deze naar de leider
    2. Vind het glas en breng deze naar de leider
    3. Vind de kurkentrekker en breng deze naar de leider
    4. Open de fles wijn
    5. Schenk wijn in en glas en bied het de teamleider aan
    6. (voor de teamleider) drink wat van de wijn zonder je handen te gebruiken.

Het winnende team kan worden bekendgemaakt zodra elke teamleider wat wijn heeft gedronken (of zodra de eerste dit heeft gedaan). Deel eventueel een beloning uit.

Evaluatie

  • Vraag elk team om de gebruikte strategie voor deze opdracht aan elkaar te delen.
  • Vraag wat er miste aan de gebruikte strategie.
  • Vraag de teams de effectiviteit van hun communicatie te beoordelen
  • Maak de link naar de werkvloer: vraag deelnemers na te denken over momenten waarop een zelfde manier van communiceren wordt gebruikt.

Mogelijke vervolgstap

“Bevriezingsverschijnselen” is een andere uitdaging met blinddoeken waarbij de nadruk ligt op de effectiviteit in communiceren van de teamleider.

 

 

 

Werkvorm bevriezingsverschijnselen

Werkvorm bevriezingsverschijnselen

Werkvorm Bevriezingsverschijnselen

Type activiteit Activerende werkvorm
Deelnemers 6 – 30
Benodigde tijd 45 – 60 minuten
Hoofdthema’s Samenwerken, verandering, communicatie, leiderschap, vertrouwen, tijdmanagement

Overzicht

Een op een scenario gebaseerde uitdaging voor teams van 4-5 personen die een leider kiezen en vervolgens een tent opzetten om voor beschutting te zorgen. Het team is in dit scenario een groep verkenners op Antarctica die slecht weer hebben opgelopen. Als gevolg van de slechte weersomstandigheden heeft de teamleider last gekregen van bevriezingsverschijnselen aan beide handen en is hij/zij niet in staat om fysiek te helpen met het opzetten van de tent. De rest van het team heeft ondertussen last gekregen van sneeuwblindheid waardoor ze niets meer kunnen zien.

Voorbereiding

Zorg dat je zelf weet hoe je de tent moet opzetten door de instructies door te lezen. LET OP! Niet alle tenten zetten op dezelfde manier op.

Benodigdheden

  • Een één- of tweepersoons tent voor elk team.
  • Heel veel ruimte (dit is buiten het gemakkelijkst, als het binnen gedaan wordt heb je afhankelijk van de grootte van de tent zo’n 8m2 tot 15m2 per team nodig).
  • Blinddoeken voor de teamleden.
  • Eventueel verband of (oven)wanten o.i.d. om de handen van de teamleider te “verbinden” zodat deze niet in staat is te helpen.

Aan de slag

  • Introduceer de opdracht als een taak waarbij effectieve verbale communicatie en planning noodzakelijk zijn.
  • Leg het scenario uit: team(s) met verkenners op Antarctica hebben te maken met verslechterde weersomstandigheden en ze een tent moeten opzetten om voor beschutting te zorgen.
  • Vertel vervolgens dat door deze weersomstandigheden de teamleider last heeft gekregen van bevriezingsverschijnselen aan beide handen en dus niet in staat is om een fysieke bijdrage te leveren bij het opzetten van de tent. De rest van het team heeft ondertussen last gekregen van sneeuwblindheid waardoor ze niets meer kunnen zien.
  • Leg uit dat elk team ongeveer 45 minuten heeft om de tent op te zetten en dat op de leider na alle teamleden een blinddoek voor krijgen. De leider kan het team alleen verbaal helpen.

    Werkvorm bevriezingsverschijnselen

  • Vertel dat gedurende de opdracht de leidersrol rouleert zodat elk teamlid de kans krijgt om leiding te geven.
  • Geef alle deelnemers een blinddoek (ook de leider omdat deze rol wisselt). Geef eventueel elk team ook een stel wanten o.i.d. om de handen van de leider te verbinden.
  • Positioneer de teams op een veilige afstand van elkaar en vraag de leden om de blinddoek voor te doen (met uitzondering van de leider).
  • Als de teams er klaar voor zijn mogen ze beginnen met het opzetten van de tent.
  • Let tijdens de oefening goed op dat de deelnemers zich niet verwonden!
  • Rouleer de teamleiders binnen de groep zodat elk teamlid de leidersrol krijgt
  • Laat de groep aangeven wanneer ze klaar zijn. Als iedereen het hiermee eens is kunnen ze hun blinddoeken af doen.

Evaluatie

  • Feliciteer het team met het behaalde succes.
  • Vraag hoe het voelde om deze excursie te leiden.
  • Ga na welk aspect van deze oefening het meeste druk uitoefende op de teamleiders
  • Vraag hoe het voelde om op deze wijze begeleid te worden.
  • Welke lessen in leiderschap kunnen we trekken uit deze oefening?
  • Vraag de teams wat ze de volgende keer anders zouden doen als de ze oefening nog een keer zouden uitvoeren.

Mogelijke vervolgstap

De vragenlijst voor de Belbin teamrollen kunnen worden gebruikt om de verschillende stijlen en sterktes binnen het team naar voren te brengen.

Werkvorm de verbindende hand

Werkvorm de verbindende band

De verbindende band

 

Type activiteit Activerende oefening, ijsbreker
Deelnemers 6 – 60
Benodigde tijd 15- 30 minuten
Hoofdthema’s Samenwerken, Verandering,  Communicatie, Leiderschap

 

Overzicht

Deze oefening komt het organiseren van samenwerking naar voren. Een team moet aan elkaar verbonden zo snel en effectief mogelijk van a naar b komen. Elke poging daarna mag gebruikt worden om hun eerste tijd te verbeteren.

Voorbereiding

Stel vooraf vast hoe ontvankelijk de deelnemers zijn voor een grapje. Deze oefening vraagt een open geest en een goed gevoel voor humor.

Benodigdheden

  • Een grote ruimte met voldoende vloeroppervlakte waartussen teams zich kunnen bewegen tussen twee herkenbare punten.
  • Een rol vershoudfolie per team
  • Een timer

Aan de slag

  • Introduceer de werkvorm als een luchtige activiteit waarbij de teams de mogelijkheid hebben om hun prestaties te verbeteren.
  • Vertel de teams dat ze zo snel mogelijk van punt A naar punt B moeten zien te komen.
  • Vertel de teams dat ze aan elkaar worden verbonden door middel van vershoudfolie om er zeker van te zijn dat ze bij elkaar blijven. Het vershoudfolie wordt stevig rond hun middel gebonden.
  • Geef de teams 5 minuten de tijd om te overleggen over hun strategie. Wijs ze erop dat ze na deze 5 minuten klaar moeten staan om aan elkaar verbonden te worden.
  • Breng het vershoudfolie aan ter hoogte van het middel van een gemiddeld teamlid in het team. Zorg ervoor dat de band voldoende strak zit zodat het er niet direct vanaf valt als het team in beweging komen.
  • Maak nogmaals de start en finishlijn duidelijk. Laat de teams vervolgens een race doen waarvan je de tijd meet.
  • Deel de gelopen tijden mee en laat de teams een moment op adem komen. De teams kunnen van deze tijd gebruik maken om aanpassingen in hun strategie door te voeren voor de volgende poging.
  • Herhaal deze oefening een aantal keer zodat de teams de best mogelijke tijd kunnen neerzetten.

    Werkvorm de verbindende hand

Evaluatie

  • Vraag elk team om de gebruikte strategie te delen.
  • Vraag de teams wat miste in hun strategieën.
  • Hoe goed vonden ze de doorgevoerde verbeteringen tussen de pogingen?
  • Vraag de teams om de effectiviteit van hun communicatie vast te stellen.
  • Identificeer momenten op de werkvloer waarop eenzelfde type communicatie wordt gebruikt.
  • Wat voor praktische stappen kunnen worden genomen om de prestaties binnen de in de organisatie bestaande “banden” te verbeteren?

Mogelijke vervolgstappen

“Droomreisje” en “levensplan”

Werkvorm: Droomreisje

Werkvorm: Droomreisje

Werkvorm: Droomreisje

 

Type activiteit Activerende oefening, ijsbreker
Deelnemers 6 – 50
Benodigde tijd 15-30 minuten
Hoofdthema’s Samenwerken, communicatie, motivatie en vertrouwen, creativiteit

 

Overzicht

‘Werkvorm: droomreisje’ is een luchtige introductie die deelnemers aanmoedigt iets meer te weten te komen over hun collega’s. De werkvorm stimuleert denken in mogelijkheden en creativiteit. Koppels van twee wordt gevraagd te omschrijven hoe ze met hun tijd en geld om zouden gaan als ze een maand lang oneindig veel geld hadden. Hierbij hebben ze een maand lang verlof van alle werk en thuis en sociale verplichtingen. Deze droomreisjes worden vervolgens gedeeld met de hele groep.

Voorbereiding

Denk zelf van tevoren na over hoe je eigen droomreisje eruit zou zien. Mocht dit nodig zijn kun je dit gebruiken als voorbeeld.

Benodigdheden

Deze oefening kan in elke opstelling worden uitgevoerd. Door de tafels in een teamwork opstelling te zetten kan de communicatie wel worden gestimuleerd. Reisgidsen en vakantiebrochures

kunnen helpen als bron van inspiratie.

Aan de slag

  • Leg uit dat deze oefening helpt om elkaar beter te leren kennen en begrijpen door elkaars motivatie en idealen te delen.
  • Vertel de groep dat ze 10 minuten de tijd hebben om een reisplan op te stellen voor hun droomreis.
  • Vraag de deelnemers zich voor te stellen dat hun werkgever zo blij is met hun prestaties dat hij ze beloond met een maand betaald verlof en een oWerkvorm: Droomreisjeneindig reisbudget, daarnaast is er een team van huidhouders en oppas aanwezig om te zorgen voor hun huiselijke verantwoordelijkheden, zodat ze ervoor kunnen kiezen zonder hun familie op reis te gaan.
  • Herhaal dat het reisplan zo veel details als mogelijk moet bevatten. Dit houd in dat er in staat met wie ze op reis gaan, hoe ze op reis gaan (vliegen, varen, trein) en in welke klasse (business/1/2/economy etc.). Leg ze uit dat je wil dat ze ook details opnemen over waar ze overnachten en dat ze een lijst maken met de plekken die ze op gaan zoeken. Dit kan zo nauwkeurig zijn als de foto’s die je zou maken.
  • Houd vervolgens de tijd in de gaten en geef aan wanneer ze nog 5, 3 en 1 minuut over hebben.
  • Controleer na 10 minuten of de meerderheid van de groep klaar is, en kondig af dat de tijd op is, of geef eventueel 1 of 2 minuten extra tijd als dit nodig is.

Evaluatie

  • Vraag de deelnemers voor ze hun plan presenteren:
    • hoe voelde het om 10 minuten bezig te zijn met het plannen van een droom.
    • of deze droom al voor vandaag bestond, of dat het geheel nieuw is.
  • Moedig elke deelnemer aan om hun reisplan te delen door een vrijwilliger te zoeken of een kandidaat aan te wijzen. Geef positieve feedback aan elke deelnemer en wees niet bang om na te vragen hoe hun keuzes tot stand zijn gekomen.
  • Geef aan dat wanneer we de tijd nemen om naar de interesses van anderen te vragen we een stuk beter in staat zijn om ze te begrijpen.
  • Vraag tenslotte wat je het meest verbaasde te horen van anderen?

Mogelijke vervolgstap

Droomreisje geeft krachtig aan welke energie en inzicht voortkomen uit het delen van ideeën. Activiteiten zoals het in kaart brengen van je leven en de tijd die je besteed aan niet-werk gerelateerde gesprekken helpen dit inzicht verder uit te breiden.

Werkvorm Blinde Kelner

Werkvorm: Vierkant touw

Reflectie: De kracht van reflecteren in je werk

Reflectie is één van de onderdelen van het proces van ontwikkeling. Tijd voor reflectie geeft ruimte aan onze gedachten en helpt ons te begrijpen wat we doen en wat er daardoor gebeurt. Het helpt ons te zien of dat positief is, of dat dit juist problemen veroorzaakt.

“Life can only be understood backwards; but it must be lived forwards.” – Søren Kierkegaard “Het leven kan alleen achteraf begrijpen worden; maar je moet het vooruit leven.” – Søren Kierkegaard

Reflectie: de motor van het leren

Model ReflectieReflectie zorgt voor bewustwording. Het is reflectie die ons helpt om van ‘onbewust onbekwaam’ via ‘bewust onbekwaam’ ‘bewust bekwaam’ te worden. Reflecteren is de moter van het leren.

Reflectiemodel: de ontwikkeldriehoek

De ontwikkeldriehoek hiernaast bevat de drie verschillende onderdelen van ontwikkeling. Vaak start ontwikkeling met bewustwording, met het feit dat je bewust onbekwaam wordt (je ontdekt dat je iets niet kunt), waardoor je ontdekt dat je iets nog niet kunt. Dat zorgt ervoor dat je gaat reflecteren over het onderwerp en een ander antwoord gaat geven.

Verantwoordelijkheid

Verantwoordelijkheid, antwoord of actie is essentieel in dit leerproces, want zonder dat je de verantwoordelijkheid krijgt is er vaak veel minder noodzaak tot leren. Pas als je het stuur in de lesauto in handen krijgt ga je echt leren autorijden.

Bewustwording

Bewustwording is een essentiële tweede: want door ergens bewust mee bezig te zijn maak je de stap van

  • Onbewust Onbekwaam: je weet niet dat je het niet kan
  • naar Bewust Onbekwaam: je ontdekt wat je nog niet kunt
  • naar Bewust Bekwaam: je leert het en doe het heel bewust
  • naar Onbewust Bekwaam: je leert het en denkt er niet meer bij na

Als we het voorbeeld van rijles erbij pakken. Dan heb je geen idee wat je allemaal moet doen als je auto moet rijden. Door de eerste rijles wordt je bewust onbekwaam, je hoort over schakelen, over spiegels gebruiken om te kijken naar het andere verkeer en misschien nog wel meer. In de lessen daarna leer je het en ben je bewust bekwaam, je weet op een gegeven moment dat je het kunt, maar moet nog wel bij elke stap nadenken, remmen, koppeling intrappen, terugschakelen, etc. Maar als je nu je rijbewijs hebt, dan weet je dat je inmiddels onbewust bekwaam bent, en dat is maar goed ook. Want doordat deze dingen nu onbewust gebeuren kan je de aandacht echt op de weg houden.

Reflectie

Reflectie is in het hele proces belangrijk, het zorgt ervoor dat je leert en blijft ontdekken. Het is elke keer weer nodig om ons handelen bij te schaven.

Reflectie: juist als je het niet verwacht

Er zijn veel verschillende manieren voor reflectie, Nietsche zei dat alle grote gedachten zijn ontstaan tijdens het wandelen. Anderen praten over het moment ‘s ochtends onder de douche of juist op weg terug van je werk of van een afspraak. Het zijn vaak de momenten die nutteloos lijken die ons het meeste helpen om te leren.

Het zijn ook momenten die we vergeten te nemen of opvullen met andere zaken.We luisteren radio of muziek, zetten de televisie aan of pakken een telefoon, ipad of computer.

Reflectie komt je achterna

Juist die momenten die spannend waren. Toen het net wel of net niet fout ging, die achtervolgen ons. Ons hoofd wil er even bij stilstaan. Ons hoofd wil de gebeurtenis letterlijk (re) terug (flectere) buigen, het een plekje geven. Soms zie ik mensen ervoor wegrennen en elk stukje van hun tijd vullen met andere zaken om er bij weg te blijven. Ondertussen neemt het stemmetje in ons hoofd langzaam af in volume tot het verdwijnt achter een ander stemmetje. Niet effectief, maar dit kun je lang volhouden. Soms totdat je opeens stilgezet wordt en dan blijkt dat je hoofd in vol tempo doorgaat

Maak ruimte voor reflectie

Het is zo waardevol om af en toe eens de tijd te nemen voor stilte. Tijd waar het O.K. is als je gedachten gewoon gaan. Spannend, maar zeker de moeite waard.

Meer leren?

Werkvorm Kennismaken

De werkvorm kennismaken is een eenvoudige manier om je collega’s beter te leren kennen.

Tijd: 20-60 minuten
Doel: je collega’s beter leren kennen, vertrouwen, plezier, humor

Uitleg werkvorm Kennismaken

Deel eens wat ‘onschuldige’ persoonlijke zaken met collega’s zoals:

  • waar je geboren bent
  • broers of zussen
  • op wat voor basisschool je zat
  • wat je als kind lastig vond
  • hobby’s
  • je eerste baan(tje)

Ook creatievere onderwerpen zijn mogelijk:

  • vertel over je sleutelbos of het hoesje van je telefoon
  • het vreemdste voorwerp uit je tas
  • een voorwerp dat je meegenomen hebt
  • de kast die thuis het meeste over je zegt

Juist deze onschuldige zaken helpen weer te zien en te beseffen dat achter elk teamlid een persoon met een heel leven zit, iets dat we hoe logisch het ook klinkt, soms gewoon vergeten.

Variaties op de werkvorm kennismaken

Eenvoudiger kennismaken

Wil je het eenvoudiger maken: stel elkaar vragen die je met één of twee woorden kunt beantwoorden.

Luchtiger of grappiger kennismaken

Vraag alle collega’s op een aantal vragen een fout antwoord te geven en raad samen raden van deze antwoorden niet klopte. Voor de zekerheid, dit klop natuurlijk niet met de waarde eerlijkheid, spreek af dat dit een uitzondering is en zorg dat aan einde van de werkvorm de waarheid boven tafel komt door een rondje te doen van wat mensen denken en wat de collega daadwerkelijk fout gedaan heeft. Overigens blijkt dat de meeste collega’s niet uit hun hoofd een onwaarheid kunnen vertellen, daarom kan het werken om het vooraf op te schrijven. Bij deze variatie kun je dit document gebruiken, voel je vrij om deze aan te passen.

Een stapje verder met kennismaken

Werkvorm Ongeschreven regels

Werkvorm Ongeschreven regels

Elk team kent ze, regels die nergens staan maar die iedereen kent. Van sommige ongeschreven regels weet niemand meer waar ze vandaan komen, anderen hebben een duidelijke aanleiding. Sommige regels zijn alleen van toepassing op één collega, anderen gelden voor het hele team.

Deze oefening haalt spelenderwijs ongeschreven regels naar boven en geeft je de ruimte om passende acties te bedenken.

Voorbeelden van ongeschreven regels

Ongeschreven RegelsEen paar voorbeelden die ik bij verschillende teams tegenkwam:

  • Je komt 15 minuten voor je dienst begint op je werk.
  • Als je jarig bent, trakteer je.
  • Marietje werkt niet meer dan 2 avonddiensten achter elkaar.
  • Als je iets goed te maken hebt neem je saucijzenbroodjes mee.

Stappen om ongeschreven regels boven tafel te krijgen

Stap 1: Geef een uitleg aan je collega’s, vertel dat je als team ongeschreven regels naar boven gaat halen in een mooie spelvorm.

Stap 2: Schrijf alle ongeschreven regels voor jezelf op met potlood of in een uitwisbaar notitieblok.

Stap 3: Leg de ongeschreven regels naast elkaar.

Stap 4: Tel de punten:

  • Regels die in totaal twee of meer keer zijn opgeschreven leveren twee punten op.
  • Regels die één keer opgeschreven zijn leveren afhankelijk van de bekendheid punten op. Als niemand anders ze herkent leveren ze geen punten op, als één collega de regel herkent één punt, bij twee of meer collega’s twee punten en als alle teamleden de regel kennen vijf punten.

Stap 5: Degene met de meeste punten mag zelf een nieuwe ‘ongeschreven regel’ voorstellen aan het team. Als het team dit een goede regel vindt, wordt deze vervolgens wel gehouden, maar niet opgeschreven.

Stap 6: Bedenk voor elke ongeschreven regel die op papier staat of je die wilt houden of niet. Gum of wis de regels die je wilt houden om ze weer ongeschreven te maken.

Een stapje verder

Stap 7 (optioneel): Bedenk voor de ongeschreven regels die je niet wilt houden een leuke, creatieve of grappige manier om deze te overtreden.

Stap 8 (optioneel): Zet bovenaan de lijst ‘archief’ of iets dergelijks en hang de regels op om je teamgenoten eraan te herinneren dat deze regels niet langer ongeschreven of geldend zijn.