Vertrouwen

Vertrouwen: waarom we het woord vertrouwen minder moeten gebruiken

Meestal als het woord vertrouwen valt is er iets mis. Er is geen vertrouwen in het team, in de collega, de cliënt, de baas, het project of het systeem. Verreweg de meeste keren dat ik het woord hoor binnen teams is het negatief. Praten gaat vaker over een gebrek aan vertrouwen dan over het aanwezig zijn daarvan. Maar wanneer is er eigenlijk genoeg? Hoe kun je dat omschrijven?

 

Het woord vertrouwen is lastig te begrijpen

VertrouwenVertrouwen is toch gewoon vertrouwen hoor ik mensen wel zeggen, maar daar zit nog iets onder. Als jij zegt dat je een collega vertrouwt, vertrouw je er dan op dat hij of zij zijn werk zal doen, want daarvoor wordt zo iemand toch betaald en is opgeleid. Of bedoel je dat je vertrouwen hebt in deze collega, in zijn bedoelingen.

 

Andere woorden voor vertrouwen

Gaat vertrouwen over een collega die iets anders wil of lijkt te willen dan jij, over een collega die de ene keer het een doet en de andere keer het ander of gaat over het twijfelen aan het kunnen van de collega? Drie heel verschillende definities. Het lukte mij nooit om dat goed te verwoorden totdat ik een gesprek had met een collega Bouke van der Weide Jansen, die me hielp om dit op te splitsen in drie onderdelen.

  • Intentie: willen we hetzelfde, hebben we dezelfde bedoeling?
  • Consistentie: zeg je wat je denkt en doe je wat je zegt? Is ja ja?
  • Competentie: kun je het, ben je bekwaam?

 

Intentie

Letterlijk betekent intentie spanning, aandacht, wil, zich inspannen, uitstrekken naar, richten op. De mooiste vertaling vind ik ‘bedoeling’. Hebben we dezelfde bedoeling? Bedoeling betekent letterlijk ‘een doorgaande beweging richting het doel’ Dit gaat over je doelen. Willen we hetzelfde, hebben we dezelfde waarden?

 

Consistentie

Het eerste deel van het woord consistentie betekent ‘samen’. Het tweede deel van consistentie betekent: zich opstellen, blijven staan, vaste voet krijgen, bestaan of doen staan. Het Nederlandse gezegde dat ‘iemand met alle winden meewaait’ heeft direct te maken met het ontbreken van consistentie. Een andere betekenis van het woord is ‘dicht’ of het hebben van een vaste vorm. De essentie is sta je stevig? Kloppen je gedachten met wat je zegt? Kloppen je woorden met je gedrag? Doe je telkens hetzelfde of wijkt het af? Ben je voorspelbaar? Kan ik van je op aan? Een deelnemer van een training vatte het in drie woorden samen: ‘Is ja ja?’

 

Competentie

Competentie betekent bevoegdheid, bekwaamheid, deskundigheid. Ben je bekwaam? Geloof je dat je het kunt? Ben je in staat om de taken te doen die je krijgt? Ben je de professional die ik mag verwachten dat je bent? Heb je ervaring?

 

‘Er is geen vertrouwen meer’ is te kort door de bocht

Als je deze onderwerpen op een rij zet, begrijp je direct dat er altijd wel vertrouwen is. Collega’s die zeggen: ‘er is geen vertrouwen meer’ bedoelen eigenlijk een gebrek intentie, consistentie of competentie. Door het algemene woord te vervangen door een specifieker woord, wordt samenwerken gemakkelijker. Het specifieker aangeven van wat er in het team gebeurd is hierin de uitdaging.

 

‘Vertrouwen komt te voet en gaat te paard’

Het kost een tijd om vertrouwen te bouwen en het is zo weer weg. Maar het hangt niet aan een zijden draadje. Dit vertrouwen of beter gezegd: intentie, consistentie en competentie hebben twee sleutels die ervoor zorgen dat het heel helder wordt of je te vertrouwen bent of juist niet.

 

Kwetsbaarheid en eerlijkheid als sleutels

Brené Brown zegt: ‘kwetsbaarheid klinkt als waarheid en voelt als moed. Waarheid en moed zijn niet altijd fijn, maar ze zijn nooit zwakheid.’ Kwetsbaarheid is jezelf laten zien met je mindere én betere kanten, van mening durven te veranderen. Open zijn over zwakheden zoals, fouten, gebrekkige vaardigheden en tekortkomingen op sociaal vlak. Daarnaast kunnen vragen om hulp.

 

Eerlijkheid, komt van ‘eren’ of eervol zijn. Het zelf hebben van een goede naam, maar ook de naam van de ander hoog houden, hoort bij eerlijk zijn. Daarnaast kun je eerlijk ook uitleggen als oprecht en betrouwbaar. Eerlijkheid in trainingen leg ik vaak uit als: ‘zeggen wat je wilt zeggen op een juist moment en op een juiste manier’.

Vertrouwen wordt gebouwd doordat teamleden zich kwetsbaar opstellen tegenover elkaar en eerlijk zijn en doordat ze geloven dat hun eigen kwetsbaarheid en eerlijkheid niet tegen hen gebruikt zal worden.

 

Gaat er iets mis, praat niet over vertrouwen

Na afloop van een teamtraining zeggen teams vaak, nu heb ik het gevoel dat er echt een basis gelegd is, ik heb er weer vertrouwen in. Maar als ik later vraag hoe het met zo’n team gaat, hoor ik vaak iets als: ‘het ging een tijdje goed’ en toen gebeurde er … ‘Ja, daarna was het vertrouwen weg.’ Vaak wordt dat ook verwoord door collega’s, ‘ik vertrouw je niet meer’ of ‘ik heb er geen vertrouwen meer in’. Het zijn opmerkingen waar je weinig mee kunt en die afbreuk doen aan het vertrouwen dat er wel is. Daarnaast wordt het probleem ook veel groter.

 

Maak het probleem specifiek

Je kunt het probleem specificeren door te kijken of het hier gaat om onbekende intenties, gebrek aan consistentie of het twijfelen aan competentie. Daarna zou je daarover door kunnen vragen en kijken hoe je daar als team mee om wilt gaan. Juist door het niet gebruiken van het woord ‘vertrouwen’ vergroot je de kans dat er een basis van vertrouwen binnen het team blijft.

 

Aan de slag met vertrouwen in je team

In de ‘Basistraining Samenwerken’ ga je aan de slag met een basis voor je samenwerking, intentie, consistentie en competentie komen daarbij allemaal langs. In de training worden samenwerkingsafspraken gemaakt die je team helpen om het samen eens te worden over hoe je wilt samenwerken. Daarna ontdek je samen hoe je hier mee om kunt gaan en welke woorden je wel kunt gebruiken voor vertrouwen.

Voor meer informatie over de training klik hier.

 

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *